علوم تجربی
درباره سایت
آخرین مطالب
امکانات وب
سیاری ازدانش اموزان درمبحث مثلث بندی دچارسردرگمی می شوند لازم است دراین زمینه توضیحاتی درباره اختلاف منظر داده شود.
برای اندازه گیری فاصله ستارگان نزدیک ازروشی بنام اختلاف منظر که بسل اخترشناس اتریشی درسال 1838آن رااختراع کرده است استفاده می کنند. مدادی رامقابل چشم خودنگه دارید.ابتدایک چشم خودراببندیدوبه مدادنگاه کنیدسپس اینکارراباچشم دیگرانجام دهید.احساس می کنید که مدادنسبت به منظره پشت سرتغییرمکان می دهدزیراهرچشم شماازمکانی مختلف به مدادمی نگرد.دراین مثال فاصله دوچشم راخط پایه واندازه تغییرمکان رازاویه اختلاف منظر می نامند.
زاویه اختلاف منظربه فاصله جسم واندازه خط پایه بستگی دارد.ازآنجاکه ستاره هاازمابسیاردورندبرای رصدآنهابایدخط بزرگی راانتخاب کردتااندازه زاویه اختلاف منظر قابل اندازه گیری باشد.برای ناظری که ستاره هارااززمین مشاهده می کند بزرگترین خط پایه ممکن قطرمدارزمین است که اندازه آن 300میلیون کیلومتراست می توانیم ستاره ای رادرزمان مشخصی رصدکنیم.شش ماه بعدکه زمین به اندازه قطرمدارش تغییرمکان فضایی دارددوباره رصد انجام می شود وتغییر موقعیت ستاره رااندازه می گیرند.
هرچه ستاره ای اززمین دورترباشدزاویه اختلاف منظرآن کوچکتر می شود.این روش برای ستاره هایی تافاصله 300سال نوری کاربردداردزیرادرفاصله های دورتراین زاویه بسیارکوچک می شودوقابل اندازه گیری نیست
دراین روش شعاع مدارزمین به دور خورشید رابه عنوان قاعده یک مثلث فرضی درنظر می گیرندودرفاصله 6ماه ازدو نقطه مختلف این مدارستاره موردنظر رارصدمی کنند.بدیهی است که دراین روش دوزاویه ویک ضلع مثلث درابتدامشخص است (زاویه BوC وBC که برابر است بادوبرابرفاصله متوسطزمین تاخورشید).باجمع کردن زوایای Bوcوکم کردن آن از180اندازه زاویه Aبه دست می اید.دراین صورت باداشتن زاویه Aوضلع BCبه کمک روابط مثلثاتی می توان ضلع های دیگرمثلث راکه همان فاصله زمین تاستاره موردنظراست،پیداکرد.
درفعالیت صفحه 51کتاب روش بالا بدون استفاده ازروابط مثلثاتی برای دانش آموزان درنظرگرفته شده است.دراین روش دربرابریک عارضه طبیعی یامصنوعی خط مستقیمی روی زمین می کشیم.ازدوانتهای خط درامتدادیک خط مستقیم به عارضه طبیعی نگاه می کنیم وزاویه بین این دوخط رااندازه گیری می کنیم(زاویه سوم هم مشخص خواهدشد).سپس روی کاغذ،مثلثی مشابه مثلث روی زمین امادر مقیاسی کوچکتررسم می کنیم(دراین فعالیت نسبت اضلاع 500به یک است) یعنی باضرب کردن عدد500 درهریک ازاضلاع مثلث روی کاغذفاصله واقعی به دست می آید.
برای اندازه گیری فاصله ستارگان نزدیک ازروشی بنام اختلاف منظر که بسل اخترشناس اتریشی درسال 1838آن رااختراع کرده است استفاده می کنند. مدادی رامقابل چشم خودنگه دارید.ابتدایک چشم خودراببندیدوبه مدادنگاه کنیدسپس اینکارراباچشم دیگرانجام دهید.احساس می کنید که مدادنسبت به منظره پشت سرتغییرمکان می دهدزیراهرچشم شماازمکانی مختلف به مدادمی نگرد.دراین مثال فاصله دوچشم راخط پایه واندازه تغییرمکان رازاویه اختلاف منظر می نامند.
زاویه اختلاف منظربه فاصله جسم واندازه خط پایه بستگی دارد.ازآنجاکه ستاره هاازمابسیاردورندبرای رصدآنهابایدخط بزرگی راانتخاب کردتااندازه زاویه اختلاف منظر قابل اندازه گیری باشد.برای ناظری که ستاره هارااززمین مشاهده می کند بزرگترین خط پایه ممکن قطرمدارزمین است که اندازه آن 300میلیون کیلومتراست می توانیم ستاره ای رادرزمان مشخصی رصدکنیم.شش ماه بعدکه زمین به اندازه قطرمدارش تغییرمکان فضایی دارددوباره رصد انجام می شود وتغییر موقعیت ستاره رااندازه می گیرند.
هرچه ستاره ای اززمین دورترباشدزاویه اختلاف منظرآن کوچکتر می شود.این روش برای ستاره هایی تافاصله 300سال نوری کاربردداردزیرادرفاصله های دورتراین زاویه بسیارکوچک می شودوقابل اندازه گیری نیست
دراین روش شعاع مدارزمین به دور خورشید رابه عنوان قاعده یک مثلث فرضی درنظر می گیرندودرفاصله 6ماه ازدو نقطه مختلف این مدارستاره موردنظر رارصدمی کنند.بدیهی است که دراین روش دوزاویه ویک ضلع مثلث درابتدامشخص است (زاویه BوC وBC که برابر است بادوبرابرفاصله متوسطزمین تاخورشید).باجمع کردن زوایای Bوcوکم کردن آن از180اندازه زاویه Aبه دست می اید.دراین صورت باداشتن زاویه Aوضلع BCبه کمک روابط مثلثاتی می توان ضلع های دیگرمثلث راکه همان فاصله زمین تاستاره موردنظراست،پیداکرد.
درفعالیت صفحه 51کتاب روش بالا بدون استفاده ازروابط مثلثاتی برای دانش آموزان درنظرگرفته شده است.دراین روش دربرابریک عارضه طبیعی یامصنوعی خط مستقیمی روی زمین می کشیم.ازدوانتهای خط درامتدادیک خط مستقیم به عارضه طبیعی نگاه می کنیم وزاویه بین این دوخط رااندازه گیری می کنیم(زاویه سوم هم مشخص خواهدشد).سپس روی کاغذ،مثلثی مشابه مثلث روی زمین امادر مقیاسی کوچکتررسم می کنیم(دراین فعالیت نسبت اضلاع 500به یک است) یعنی باضرب کردن عدد500 درهریک ازاضلاع مثلث روی کاغذفاصله واقعی به دست می آید.
برچسب:
نویسنده: دادگر